Benicassim hiria ezagutzeko ibilbidea aurkeztuko dut sarrera honetan. Alde zaharra eta itsas pasioko hainbat etxe edo villa ikusteko aukera ematen duena eta bere hondartzak.
Benicassimeko tren geltokitik gertu dagoen aparkalekuan edo areatik abiatuko gara hiria ezagutzera.
Area
Aparkalekutik oinezkoen tunelera bideratuko gara trenbide azpitik igaro eta alde zaharrean barneratzeko.
Tunelera
Tunela
Alde zaharretik Barranco Fachá aldera joko dugu eta bertatik oinezkoentzako pasabidetik hondartzara jaitsiko gara.
Barranco Fachá
Barranco Fachá
Errekonkistaren aurretik, Montornesko gaztelua lurralde horietako arabiar feudo garrantzitsuenetako bat izan zen. Ez dago haren suntsipenari eta hura eragin zuten arrazoiei buruzko berririk. Dena den, ezaguna da gaztelua XV. mendearen amaierara arte bizi izan zela, bere izenaz ondoriozta daitekeenez, kristauek konkistatu aurretik Montorneseko gaztelua okupatzen zuten Banu Qasitarren («Qasimen semeak») leinukoa izan zen, lehenik Cid Campeador eta azkenik Aragoiko Jaime I.a erregea. Edo Banu-Quasitarren dinastia (literalki, Casioren semeak, Casius familiako kondea, Fortun izenekoa, Tarazona eta Tutera inguruan).
Hondartzara iritsi eta bertatik itsasoa ikusiko dugu.
Itsas pasealekua
Itsas pasealeku ederra du Benicassimek, baita bidegorri aunitz ere.
Barranco Fachá
Eskuin aldeko hondartzara gerturatu eta argazki batzuk egin ondoren berri Barranco Facháren bertze aldera igaroko gara dorrera gerturatzeko.
Hondartza
Hondartza
Dorretik igaro eta kai-muturrera joko dugu, bertatik Benicassimeko ikuspegi zabala bai dago.
Kai-muturretik
Kai-muturretik
Kai-muturretik
Kai-muturra
Berriz dorre aldera itzuli eta bertan turismo bulegoa dago.
Turismo bulegoa
Berberiskoen erasoetaz babesteko dorrea dago.
Sant Vicent dorrea
Udaleko webetik jasotako informazioa:
Sant Vicent dorrea Castelloko kostaldea izatera iritsi zen 18 zelata-dorreen multzoaren parte zen. Sant Vicent dorrea 1597 eta 1599 artean eraiki zen, Benicassimgo Olla deiturikoaren defentsa-sistema sendotzeko, ipar-ekialdean Sant Julià dorrea baitzegoen, korsari eta pirata berberiskoentzat lehorreratze errazeko gunea zelako.
Haren eraikuntzak, kortsarioen erasoen ondoriozko segurtasunik ezak eragindako hiribilduaren despopulazioarekin amaitu zuen, eta 1603an bere Biztanleriaren Gutuna (Hiri Gutuna) ahalbidetu zuen. Dorrea, 1607tik gutxienez dokumentatuta dagoena, bost gizonek (alkaide bat, bi soldadu torrero eta bi atajeatzaile) zaindu zuten, eta suzko armak eta artilleriako pieza bat zituen babes gisa.
Informazio ohola
Arkitekturari dagokionez, dorreak Errenazimentuko gotorlekuetan ohikoak diren eraikuntza-elementuak ditu: kanpoko ezponda, kanoi-zuloak, gezileihoak, dorretxoak edo matakana goiko ate baten gainean. Hala ere, talaiak erreforma ugari jasan ditu, eta eraldaketa ugari eragin ditu, bai solairuen banaketan, bai kanpoaldean.
Sant Vicent dorrea
1850ean, Torreros de Costasen gorpua desagertu zenean, dorrea Karabineroen Gorputzak zaindu zuen eta, 1939tik aurrera, Espainiako Guardia Zibilak. Azkenik, 2004an, Benicassimgo Udalak erosi zuen, eta kuartela eraitsi zen.
Gaur egun, Sant Vicent dorrea Valentziako Erkidegoan hobekien kontserbatu denetako bat da, eraiki zenetik izan zuen itxura ikaragarriari eutsiz. 2001ean, Espainiako Ondare Historikoaren Legeak Kultura Intereseko Ondasun izendatu zuen.
Sant Vicent dorrea
Sant Vicent dorrea
Benicassimgo hiribilduen eremuak iraganera eramango zaitu. Leku lasaia, xarma handiko ibilaldi dotore batekin.
XIX. mendearen amaieran eta XX .aren hasieran, Belle Epoque garaian, Castelloko eta Valentziako familia talde batek Benicàssim aukeratu zuten gune turistiko gisa, "Biarritz valenciano" delakoa sortu eta eraikitzeko, aniztasun eta aberastasun arkitektoniko handiko hiribildu multzo bat, denboran zehar bidaiatzera eramango zaituena.
Benicassimgo Hiribilduen Ibilbide ospetsua bi ibilbidetan banatzen da: lehenengoa, eraikitzeko unean nagusi zen korronte artistikoaren arabera, eta bigarrena, jatorrizko egoiliarren izaeraren arabera.
Beraz, "Infernuko" ibilbideak inguru horretako herrietan ospatzen ziren festa eskandalagarriei zor die izena, eta "Zeruko Gortearen" ibilbidea, berriz, kaleetako lasaitasunagatik nabarmentzen zen. Bi eremu horiek Comingo lorategiek banatzen dituzte, "linbo" izenez ezagutzen direnak.
Dorretik itsas pasealekutik jarraituko dugu villak ikusteko.
Villa Maria
Gerra Zibilean, hiribildu horiek abandonatu eta nazioarteko brigadek hartu zituzten, sukalde, jantoki, bulego eta logela bihurtuz. Voramar Hotelak eta gainerako hiribilduek 1.200 ohe hartu zituzten, inguru horretan izandako liskar handieneko aldian, eta guztira 57 zauritu izan ziren instalazioetatik igaro ziren 8000 soldaduen artean (gutxi gorabehera).
1938an ospitalera eraman zuten eta aurreko turismora itzuli ziren.
Espainiako Gerra Zibila piztu zenean (1936-1939), amaiera eman zitzaion hiribilduetako Belle Époque jaiari: jaiak amaitu egin ziren, eta jabetza gehienak abandonatu, konfiskatu, berrizendatu eta Nazioarteko Brigadei eman zizkieten, etxebizitzen erabilgarritasuna eraldatuz eta hainbat funtzio emanez: sukaldeak, jantokiak, liburutegiak, artxiboak eta ospitaleak. Bertan hartu zuten ostatu bai nazioarteko brigadistek, bai Teruelgo eta Madrilgo batailetako soldadu errepublikarrek, 1936ko abendutik 1938ko apirilera arte.
Berrogeita hamar bat eraikinez osatutako hogeita zazpi hiribilduen artean, Voramar Hotela Villa Frente Popular bezala berrizendatua izango zen eta ospitale nagusia bihurtuko zen, Villa Pons eta Villas Oliag gehituz. Kirurgia- eta atseden-ahalmena duen ospitalegunea. Peña anaiek, gazteluarrek eta UGTko eta Esquerra Valencianako militanteek zuzendu zuten; medikuak, berriz, nazionalitate desberdinetakoak ziren, eta erizainak, batez ere, Castellókoak eta Madrilgoak, baita inguruko lekuetako boluntarioak ere. 1937tik 1938ra bitartean, 7500 zauritu inguru izan ziren.
Villas Elisan umezurztegi bat eta eskola bat sortu ziren. Villa Margaritan ekonomato bat eta hiltegi bat egongo lirateke. Villa Pilar, Miaja Jenerala izendatu zuten eta artxibo orokor bihurtu zuten. Villa Beutel liburutegi eta kafe bihurtu zen, non errezitaldiak eta kontzertuak antolatzen ziren, non Hemingway edo Carpentier bezalako intelektualak pasatzen ziren.
Villa
Berriz ere bertze hondartza batetan sartuko gara ura probatzeko.
Hondartza
Pasealekutik jarraituz bertze hainbat villa ikusgai ditugu.
Villa
Villa Elisa
Jauregitxoa 1942an eraiki zuten, inguruko hainbat herri aitzindari zeuden orubean. Elisa Carpirena izan zen, Joaquin Bau kondearen emaztearena, Erresumako Kontseiluko lehendakaria, eta alboko hormetako batean erromatarren garaiko baxuerliebe bat ikus dezakegu oraindik, jatorriz Tortosakoa. Herria inguratzen duten lorategietan ia 6 metroko altuera duen "ficus macrophylla" ale bat dago. Pinuak, palmondoak eta ficusa 30 landare-espezie baino gehiagorekin txandakatzen dira, kasu batzuetan beste herrialde batzuetakoak. 1982tik Villa Elisa udal-jabetzakoa da. Zaharberritze baten ondoren, 2019an inauguratu zen, eta hainbat jarduera soziokultural hartu zituen.
Villa Elisa
Villa Elisa
Eta azkenengo villaren aldamenean Voramar hotela dugu.
Villa
Voramar
Voramar
Hoteletik trenbidearen bertze aldera gerturatuko gara bide gorria ikusteko.
Blogeko sarrera hauetan bertatik buruturiko ibilbideak bizikletaz:
Berriz itsas pasealekutik villen artetik itzuliko gara erdi aldera arte eta handik etorbide nagusira aterako gara.
Alde zaharrera gerturatuko gara azken bisitak burutzeko eta pote batzuk hartzera.
Trenbideko monumentoa
Villanuevako Santo Tomas Eliza parrokiala
Eliza 1769an hasi zen eraikitzen, eta 1776an amaitu, On Francisco Pérez Bayer ilustratuaren kontura. Horren ondorioz, XVIII. mendean etxeak biltzen hasi ziren haren inguruan.
Villanuevako Santo Tomas Eliza parrokiala
Oinplanoa laukizuzena da eta gurutze latindar forma du. Aldare nagusia Santo Tomas Villanuevari eskainita dago 1781eko azarotik, eta haren eraikuntza-estiloa arkitektura neoklasikoaren lehen adibideetako bat izan zen Castellonen.
Goiko aldean, Camaron margolari segorbinoaren margolan handi bat da nagusi, eta kupulan dauden gainerako koadro eta freskoak ere margolanarenak dira.
Alboko bi aldareak Jesusen Bihotz Sakratuari eta Arrosarioko Andre Mariari eskainita daude. Kupulan dauden lau freskoek San Rafael, San Migel, San Gabriel eta Aingeru Guardakoa irudikatzen dituzte.
Villanuevako Santo Tomas Eliza parrokiala
Kanpoaldean, bi gorputzetan egituratutako fatxada angeluzuzena nabarmentzen da. Beheko gorputza altuagoa da, eta taulamendu batek bereizten ditu biak.
Simetria zorrotzeko eta proportzioko pilastra dorikoekin ordenatzen da bi gorputzetan; behekoak portada du erdian, eta goikoak, berriz, leiho dinteldua. Fatxada triangelu-formako frontoi batez errematatzen da. Elizaren fabrika harlangaitzezkoa eta harlanduzkoa da zenbait lekutan. Kanpoko estalkia erdiko nabean dago, bi isurialdekoa eta teila arabiarrekoa. Alboko geletan, berriz, erdiko nabearekiko paraleloak dira, eta teiladun ura dute.
Villanuevako Santo Tomas Eliza parrokiala
Eliza bisitatu ondoren. Aldamenean ere turismo bulego bat dago. Poteatzeko momentua iritsi da eta ibilbidea amaituko dugu.
Gaurko ibilbidean Ojos Negros bide berdetik Geldo herritik Caudiel herriraino Jérica herria bisitatuz. Bidea erosoa eta 54 kilometro pasatxo dituena. Hasieran gehiena aldapan gora denez, itzulera errazago burutzeko aukera eskaintzen du.
Geldo herriko arean gaua eman eta bertatik abiatuko naiz ibilbidea burutzeko. Herrira igo eta errepidera zuzenduko naiz.
Geldoko area
Aurreneko errotondara iritsi eta zuzen jarraitu beharko da bertze errotondara iristeko.
Errotondan zuzen jarraitu
Bigarrenean aldiz eskuinetik jo beharko dugu zubiaren azpitik igarotzeko.
Eskuinetik
Zubia igaro beharko da. Hau bide berdearena da beraz igaro eta aurrerago eskuinetik bide gorrira iristeko.
Zubia
Bidegurutzean eskuinetik Ojos Negrosera iristeko.
Eskuinetik
Bide berdera atera eta ezkerretik gora jarraitu beharko da ibilbidea.
Ezkerretik Ojos Negrosetik
Rambla Torrecillara iritsi eta bertan zubi batetatik gainditu.
Rambla Torrecilla
Zutoina
Altura herrira hurbilduko naiz bide berdetik.
Alturara
Altura herrira iristean igerilekuaren paretik igaroko da bidea.
Alturako igerilekua
Altura
Herritik aterako naiz bide berdetik
Zutoina
Aurrerago Navajas herrira iritsiko naiz. Camping baten paretik igaroko gara eta herria beheko aldean utziko dugu.
Navajasera jaisteko bidegurutzea
Aurreneko tunel batetara iritsiko naiz ondoren.
Tunela
Handik atera eta behatoki eta askaltokitxo bat dago. Regajo behatokia.
Regajo behatokia
Regajo behatokia
Regajo behatokitik panoramika
Behatokian atsedenalditxo bat hartuko dut, eta Regajoko presa behatzeko aukera izango dut.
Aurrera jarraituko dut bertze tunel batetara iristeko. Ia 12 kilometro.
Tunela
Mataburros errekatxoa izango da ondoren. Zubi batetatik igaro beharko delarik.
Mataburros errekatxoa
Bi kilometro aurrerago Pancia ibaira iritsiko naiz.Oraingo zubia handiagoa izango da.
Palancia ibaia
Palancia ibaia
Santa Barbara Trenbide pasagunera iritsiko naiz.
Santa Barbara Trenbide pasagunea
Errepidera atera eta bidegurutzean bidegorritik Jérica herrirantz
Errepidetik Jéricara
Jérica
Herrira iristeko, bidegorri txiki bat dago errepidearen bazterrean.
Jéricako gaztelua
Iberiar Aroan hainbat kokaleku daude aire zabalean, eta horietako bat Gazteluko barrutian dago, hirigunearen barruan.
Erromatarren garaian oso aztarna garrantzitsuak daude. Udalerrian dokumentatutako hilarri kopurua aipatu behar da, Castellóko probintziako ugariena baita. Gaur egun, erdiak baino ez dira kontserbatzen, gutxi gorabehera, baina desagertutakoak ondo dokumentatuta daude. Aipamen berezia merezi du "Quintia Prova" izeneko hilarriak. Antzinako Hispanian zegoen bakarra da, arku erromatarrak estatuekin zuen prezioa aipatzen duena.
Musulmanen aroak behin betiko kokalekua ekarriko du herriaren egungo kokalekuan, Gazteluaren eraikuntzarekin. Gazteluaren aztarna garrantzitsuak kontserbatzen dira, nahiz eta gerora hainbat garaitako berrikuntzak egin ziren.
Jéricaren kasuan, badakigu inguruan 1249ko populazio-kartak populatu zuela, eta herri berean gertatu zen gazteluaren inguruan birkokatzea. Hori guztia sendotzen eta egituratzen da, premia berrietara egokitzeko. Garai honetako aztarna bakarra gaur egungo San Roke ermitaren oinaldean geratzen den dorrea da. Ermita gazteluaren oinaldean dago, eta gaur egun arte iritsi da, eliza eraikitzean kanpandorre gisa berrerabili baita. Eraikuntzak tapio-garaiko ohiko metodoa jarraitzen du.
Jéricako kanpai dorrea
Hilerritik bidegorria jarraituko dut baina herrira iristean ezkerretara joko dut Santa Águeda elizara joateko.
Santa Águeda eliza
Santa Águeda eliza
Santa Águeda eliza
Hasieran estilo gotikoan eraikia, hainbat arazo zirela medio San Roke ermitako gurtza utzi eta XVIII. mendean barroko estiloan eraberritu zutenean. Bost atalekoa da eta erdiko habeartea alboetako kaperetan dago, nahiz eta eskuinaldekoak zabalagoak izan. Oinaldean, Jaunartzearen Kapera dago, XVIII. mendearen erdialdean eraikia. Gaur egun ikusten dugun Aldare Nagusia Gerra Zibilaren amaieran suntsitutako Eskualdeek egindako kopia bat da. Atal hori ixten duen gangaren dekorazioa, eraberritze barrokoaren jatorrizkoa bada.
Elizaren fatxada 1749. urtekoa da, eta lur horietan hain hedatuta dauden fatxada-erretaulen multzokoa. Eskuinaldeko horman harresiaren hirugarren ingurabideko bi dorre daude sartuta.
San Roque atera iritsi eta azken aldapanSan Roque baselizako aparkalekura iritsiko naiz.
Harresiak
Harresiak igarota plazan baselizaren beheko partean dagoen zutoinean bizikleta utziko dut bisita oinez jarraitzeko.
Jéricako kanpai dorrea
Informazio ohola
Sarn Roque baseliza inguratuko dut eta goiko partetik gaztelua eta harresiak bisitatzera joko dut.
San Roke ermita
Gaur egungo San Roke ermita gazteluaren behealdean dago, harresitutako lehen esparruaren barruan eta aurreko eraikin arabiar baten gainean.
XIII. mendean, ojiba-arkudun eliza gisa eraiki zen, eta, ondoren, obra utzi ondoren, zurezko teilatu batek estaltzen du, bi isurkiko isurialdea duena, eraikitakoaren hondamena eragozteko. 1384an, abside poligonala eta gurutzadura dituen eliza gotiko berriaren obrak kontratatu ziren.
San Roke ermita
Eraikinaren egungo pertzepzioa esku-hartzeen ondorio da. Oinplano irregularrekoa da, gerora egin ziren eranskinengatik, eta gaur egun aldare nagusia dagoen nabearen alboko sarrera du. Habearte horren albotik, lehen atala gurutze-gangaz estalita baitago, absidea dago, eta haren aurrealdeko fatxadan ojiba-arku bat dago. Absidearen parean, bi ogiba-arkuz inguratuta, hirugarren esparru bat irekitzen da.
Gorputz nagusia "Errekonkistako Gotikoa" izeneko estiloan eraikia du, estilo horri Valentziako lurralde osoan geratzen zaizkion adibide bakanetatik, eta burualdea hasierako estilo gotikokoa da. Baseliza honen garrantzia Arabiar Artetik Gotikora igarotzea ikusi ahal izatean datza.
Goiko aldeko askaltokitik gaztelurantz abiatuko naiz.
Gazteluko kalea eta San Roke baseliza hartzen dituen hiribilduko LEHEN BARRUTI HARRESITUA deitzen diogu, 520 metroko altueran lurraren sestra-lerroaren arabera igarotzen den gotorleku-lerroarekiko ukitzailea. Altuagoak diren barrutiei GAZTELUKO ESPARRUAK deitzen diegu, eta baxuenei, berriz, hiribilduaren BIGARREN HARRESI-ESPARRUA, hiribilduaren erdialdetik dagoen gotorleku-lerroak ixten duena, Valcaliente, Peñuela, San Ramón, La Cambra eta del Ruejo kaleak barne, Alcudia dorrea erantsiz; eta hiribilduaren HIRUGARREN HARRESI-ESPARRUA, behealdetik igarotzen den gotorleku-lerroak mugatzen duena, Vayo historialariaren kalea – Arrabala baino lehen – erantsiz eta Jaime erregearen kalea – antzinako bide erreala – eta ibaiaren kaleak harresitik kanpo utziz.
Gaztelurako igoeran
Gazteluaren eta bere gotorlekuen muga gaur egungo San Roke ermitaren iparraldeko hormatala da, ekialdetik mendebalderako norabideari jarraituz, eta hesia hiribilduaren hegoaldean eta maldaren punturik altuenean dauden gazteluko esparruekin lotzen du.
Lehen esparru hori mugatzen duen hesia ekialdeko aldetik jaisten da gazteluaren azken harresi-lerrotik, 520 metroko altuerari dagokion lurraren sestra-kurbaren arabera. Bertan, harresiaren oinarriaren aztarnak ikusten dira – harlangaitzezko beheko ilarak, partzelen atzealdetik jarraitzen du mihiseak. Lehen dorre horrek oinplano angeluzuzena du -luzea baino luzeagoa-, etxebizitzaren zati gisa gaitua eta harlangaitzez eraikia, obraren oinetik aterea, izkinak kateatuz harlandua erabiliz. Dorrea aldapan behera jaisten den harresi-hormaren gailurretik nabarmentzen da, lurraren desnibeletara egokituz, Gazteluko, Labe Txikiko eta San Rokeko kaleek osatzen duten etxadian kokatutako dorre bateraino, argi eta garbi ikus daitekeena Portaleko kaletik -kanpoaldetik lehen esparru horretara eta beheragoko mailan-. Oinplano zirkularreko dorrea da, harmailen bidezko harlangaitzez eraikia, eta hiribildua gotortzen duten ondoz ondoko barrutiek bat egiten dute bertan. Hori dela eta, hainbat berreraikuntza egin behar dira, eraldaketa berrienetaraino (baoak irekitzea, estaltzea...).
Harresiaren frontera iritsiko naiz. Bertan zenbait etxeen aurriak ikusgai dira eta harresiaren dorre bat ere.
Harresia
Harresiaren aldamenean eraikinen aurriak.
Etxeak
Handik abiatu behar izan zuen harresiaren horma-atalak, ipar-mendebalderantz, San Roke baselizarekin bat eginez eta Gazteluko kalea zeharkatuz. Balizko tarte hori desagertu egin zen, eta haren aztarnak agertu ziren dorretik 35 metro ingurura, gutxi gorabehera, baselizaren iparraldeko fatxadarekin bat egin arte – oinarri harritsuaren gainean –. Bertan, oinplano angeluzuzeneko lehen dorre bat ikus daiteke, egungo ermitaren gurutzadurari dagokiona – XIV. mendean eraldatu zen, Santa Ageda eliza (zaharra) izango zen eraikinaren obra gotikoaren eraikuntza etengabean –, eta lehen harlangaitz-ilarak geratzen dira agerian. Horma-atalak dorrearekiko atzeratuta jarraitzen du, 16 metro inguruko distantzian. Azken dorrea oinplano karratukoa da, hormaz eraikia, harlangaitzezko zokaloaren eta oinarri harritsuaren gainean — eraikuntza erraza, azkarra eta ekonomikoa —. Hormak, gutxi gorabehera, 1,20 metroko lodierakoak dira, eta fabrika homogeneokoak. Bertan, eraikuntzarako utzitako horma-atalak ikus daitezke. Azken dorre horretatik – egoera hondatuan – abiatzen da gazteluarekin lotzen duen harresi-horma-atala, hasieran bakarrik ikus zitekeena, eta lursailaren maldari jarraitu behar ziona, defentsa naturalak posible ez ziren lekuan fabrika-lanak eginez; horma hori, desagertu ondoren, berriro ikusten da oinarrian, 1,20 metroko lodierarekin, eta kanpoko bidetik jarrai daiteke, gazteluaren azken gotorlekuarekin lotu gabe, lurraren orografiak ematen dituen defentsa naturalak direla eta.
Gaztelua, antzinako Meskita eta kanpoaldeko zelaigunea hartzen dituen lehen esparru horretatik.
Apurtxo bat gorago eliza edo kapera zaharrera iritsiko naiz. Goian dorrea ikusgai.
Eliza eta dorrea
Elizaren oina eta berreraikitako hormak ikusgai dira.
Eliza
Eliza
Gorago jarraitu eta dorrera iritsiko naiz.
Dorrea
"Torreta" izenez ezaguna, dorre bat da – gotorlekua, eraikuntza sendokoa, "... murruak, gutxi gorabehera, 1,50 m lodierakoak...", eta harlanduzkoak dira hiribildutik sartzeko aurpegian, eta hormakoak beste hirurak, harlanduzkoak ertzetan. Sarbidea aurrez aurre egiten da, erdi-puntuko arkuko ate estuaren bidez – gaur egun ia hondatuta dago, nahiz eta erabat zaharberritu zuten –, harrizko dobelekin. Hiru maila bereizten dira: sarbidea, tarteko maila bat, eta karlistaldietan hondatutako koroatzea.
Barruan, zirkuluerdiko ganga sendoak ikusten dira, zati batean eraitsita.
Horma-hormak egiteko erabilitako orratzen irrati-karbono bidezko azterketetan, 1100 eta 1250 dC arteko zura datatu zen, eta horrek esan nahi du ziur asko lortu ziren zuhaitzak XII. mendearen hasieran jaio zirela eta XIII. mendearen erdialdean moztu zituztela. Lortutako zura, lehortu eta ondu ondoren, hainbat urtez iraun dezakeen prozesua, eraikuntzan erabili zen. Aldi hori Hiri Kartaren (1249), Jaurerriaren sorreraren eta Errege Bidearen desbideratzearen garai berean gertatu zen, hiribilduaren (1255) edo gazteluaren esparruko obren ondotik igaro zedin (1260, San Joan Ebanjelariaren otoitz-etxea).
Dorrea
Gailurrean, itsasoaren mailatik 540 metrora dagoen lekuan, Omenaldiaren Dorrea dago.
Dorre horretatik abiatzen da lehen gotorleku-lerroa, gaur egun trazaduraren zatirik handienean ikus daitekeena, sarbidetik 11,30 m ingurura, eta alboko sarrera estua du horrela itxita dagoen esparrura. Lehen harresi-lerro honetako hormak, 80 cm inguruko lodierakoak, ezin hobeto egokitzen dira lurraren orografiara.
Dorrea
Lehenengo esparru horretatik abiatuta, bigarren bat, 1,20 metro inguruko lodiera duten hormak dituena, lehenengotik 17 metro ingurura gutxi gorabehera, lurrera egokituta, oinplano angeluzuzeneko ustezko dorrearekin, sarrerako atea zeharkatuz. Bigarren esparru horren eskuineko mugan, lurrean induskatutako 7,00 x 3,30 m-ko balizko ur-tanga baten hondarrak daude.
Gazteluaren hirugarren esparrua, zabalagoa, harresi-lerro bikoitzarekin gotortua dago. Lehenengoan, sei dorre zirkularren aztarnak ikus daitezke, eta horien artean harresi-hormatalaren lodiera 1,30 metrokoa da gutxi gorabehera. Sarrerako atea azken bi dorreek zeharkatzen dute.
Bigarren harresi-lerroak – aurrekoak baino 4,10 metro gutxiago eta gutxi gorabehera – oinplano angeluzuzeneko gotorlekua eta dorre zirkularrak aurrez aurre jartzen ditu.
Dorrea inguratuko dut eta gibeleko partera jaongo naiz bertatik arroila ikusteko behatoki ederra bai dago.
Dorrea
Palancia ibaiak sorturiko arroila.
Arroila
Ikuspegi ederrak dira behatoki honetatik.
Arroila
Arroila
Arroileko hormetan jendea eskalatzen ikusteko aukera izaten da maiz.
Panoramika behatokitik
Panoramika behatokitik
Dorrea
Paisaietaz gozatu ondoren berriz ere dorrearen aurreko aldera joan eta bide zabaletik plazara jaitsiko naiz.
Jéricako kanpai dorrea
Baseliza
Plazara iritsi eta kanpaien dorrea bisitatzera joango naiz.
Jéricako kanpai dorrea
Kanpaien dorrea gure Hiribilduaren sinboloa da. 1979an Monumentu Historiko - Artistiko Nazional izendatu zuten.
Hiru gorputz oktogonal ditu, bakoitza perimetro desberdinekoa.
Lehenengo gorputza oktogonal hutsa da, hau da, estriburik eta apaindurarik gabea, baina ez dakigu jatorria arabiarrek eraiki zutela, zehazki XII. mendean. "Alcudia Dorrea" bezala ezagutzen zen. Defentsa-dorre bat izango zen, bai gazteluarena berarena, bai inguruan zegoen herriarena.
Dorrera inguratuko dut bertze aldetik ikusteko eta ur biltegietara gerturatuko naiz ere.
Jéricako kanpai dorrea
Gaur egun, lau gelatan banatuta dago, eta horietako hiru dorrera (lehenengo solairutik hirugarrenera) iristen den eskailera kiribil batetik sar daitezke. Beheko solairuak sarbide propioa du kanpotik, eta lehenengoarekin eskailera baten bidez komunikatzen da. Hasieran, bere burua hornitzeko uharka izango zen. Dorreak defentsa-zentzua galdu zuenean, uharka ukuilu gisa erabiliko zen.
Bigarren gorputza kanpaiak dituena da. Erdi-puntuko arkuetako irekiduretan daude. Gorputza bitan zatituta dago, eta behekoan antzinako erlojuaren mekanismoa dago, kanpotik erronbozko marrazki geometrikoz apaindua.
Goiko linternak erdikoak baino dekorazio txikiagoa du, eta teila beiraztatuz apaindutako kupulatxo batez estalita dago.
Bere klasean, Valentziako lurretan ez ezik, arte horren azkenetako bat ere bada, eta, batez ere, mudejarrek edo moriskoek proiektatu eta egin ez zutena.
Jéricako kanpai dorrea
Ur biltegiak
Eta ondoren bizikletaren bila joango naiz, berriz ere bide berdea jarraitzeko.
Jéricako kanpai dorrea
Udaletxearen aldamenean harresiko bertze atea ikusgai da.
Ospitaleko arkua
Bere ondoan, Santa Luzia Kapera zegoen behartsuen ospitale zaharra zegoelako du izena.
Oinplano angeluzuzenekoa zen, alboko sarbidea zuen arrapalan, eta hiribildura sartzeko ate nagusietako bat zen.
Gaur egun, moztuta dago, N-234 errepide zaharraren trazaduraren unean Rey D. Jaime kaleari zabalera handiagoa emateko ebaki zutelako.
Udaletxea
Karrikatik plazaraino iritsiko naiz. Bertan eskuin aldetik gorantz abiatzen den karrikatik jarraituko dut zubira iristeko. Hantxe, ezkerretik berriz ere bide berdera pasatzeko.
Eskuinetik segi
Plaza
Harresiko bertze atea
Errepidearen azpitik igaro eta ezkerretatik bide berdera
Zubia
Berriz ere bide berdean, Caudiel herrira bideratuko naiz.
Ojos Negros
Herritik gertu bertze tunel bat izango da.
Tunela
Zati hau aldapan gora da. Ez du malda gehiegirik, gogoratu bide berde batean gaudela.
Azkenean Cudiel herrira iritsiko naiz eta bertan bide berdea utziko dut herria bisitatzeko. Beraz errepidea ezkerretatik gora jarraitu beharko dut.
Caudiel
Aldapan gora herriko plazara iristeko.
Ezkerretatik gora
Monasterioko hormen azpitik igaroko naiz baina zuzen jarraituko dut tren bideetara iristeko.
Monasterora iritsi eta eskuinetik gora
Tren geltokira iristeko aldapan behera izango dut zatitxo bat. Bertan autokarabanentzako area bat dago.
Area
Tren geltokia
Geltokitik berriz herrira igo eta oraingoan plazara joko dut. Han taberna batean freskagarri bat hartzeko eta atseden apurtxo bat ere.
Monasterioa
Caudieleko Karmeldar Oinutsen Komentuak 1685etik darama herriko hiri-paisaia edertzen, bere estilo sinple eta solemnearekin eta harri argiarekin. Bere tamainagatik harrigarria den eta ia apaindurarik gabe benetan deigarria izatea lortzen duen eraikuntza da.
Elizak habearte bakarra du, alboetan kaperak ditu eta barroko estiloko barne-dekorazioa eta Ecce Homoren eskultura interesgarria ditu. Gozatu ezin badira ere, baratze eta barne-klaustro handiak ditu. Koruaren eremuari dagokionez, Valentziako Manises azulejoz egindako dekorazio aberatsa nabarmendu dezakegu, XVII. mendekoa.
Monasterioa
Udaletxeko plazan taberna batzuk daude.
Udaletxea
Gibelean plazatxo bat dago.
Plaza
Atsedenaren ostean Parrokiarantz hurbilduko naiz eta bertan errepidetik berriz ere bide berdera gerturatuko naiz.
San Juan Bataiatzailearen parrokia-eliza
San Juan Bataiatzailearen parrokia-eliza
San Juan Bataiatzailearen parrokia-eliza Caudiel elizaren plazan dago. Bere aurrean iturri polit bat aurkituko duzu, baita atari zahar bat ere, herria harresituta zegoen garaiak gogorarazten dizkiguna. Elizak ere historia luzea du, XVII. mendean hasten dena.
Estilo barrokoa ageri da gurutze formako nabe zabalean, klaustro-kaperekin eta laranja erdiko kupularekin. Ordena konposatuko dekorazioa fina eta xehea da, ikasi hurbiletik! Eta ez galdu aldareko erretaula, kargatua eta ikusgarria.
San Juan Bataiatzailearen parrokia-eliza
Haur Galduaren Ama Birjinaren Santutegia
Haur Galduaren Ama Birjinaren Santutegia da Caudiel parrokia-elizako gela nabarmenena. XVIII. mendearen hasieran egin zuen Juan Bautista Pérez Castiel barrokoaren maisuak. Zaharberritua izan da eta urre-dekorazio aberatsa, oparoa eta zaindua nabarmentzen da.
Haur Galduaren Ama Birjinaren Santutegia
Ojos Negrosera jaitsi eta oraingoan aldapan beherantz Jéricara iritsiko naiz. Eguraldia okertu da eta euria hasi denez, plazako taberna batean atertuko naiz eta hidratatzeko freskagarri batzuk hartuko ditut indarrak berreskuratzeko
Jérica
Eta atertzen denean, denbora galdu gabe bizikleta hartu eta Geldorantz abiatuko naiz.
Ojos Negros
Ibilbide polita, bizikleta eta turismoa tartekatzen duena.
.jpg)
.JPG)
Dorretik igaro eta kai-muturrera joko dugu, bertatik Benicassimeko ikuspegi zabala bai dago..JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
Pasealekutik jarraituz bertze hainbat villa ikusgai ditugu..JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG){kind=link}