Mendiko osterak

Teruel hiria eta bere Aste Santuko prozesioak ezagutzeko ibilbidea aurkeztuko dut sarrera honetan. Monumentu ezberdinak bisitatuz, eta hiriko ikur sinboliko batzuk ikusteko aukera eskainiko diguna.

Ibilbideko xehetasunak Wikilocen:

Ibilbideko bideoa:

Ibilbidea:

Ibilbidea

Teruel hiria bisitatzeko Tarazona karrikako aparkaleku honetan autokarabana utziko dugu eta ortzegun santuko prozesioak ikustera irtengo gara.

Tarazona karrikako aparkalekua

Hiriko web ofiziala bertan.

Aparkalekutik Tarazona de Aragón karrikatik jaitsiko gara alde zaharrera gerturatzeko. San Miguel de Teruelera iritsi eta parketik zubirantz abiatuko gara.

San Miguel eta harresiak

Ubidearen azpitik igaro eta zubira iritsiko gara. Bertatik ikuspegi ederrak ditugu.

Zubia

Oinezko zubitik lasai iritsiko gara toriko plazara.

Terueleko eraikina

Zubian

Segituan San Juan plazara iritsiko gara eta bertatik alde zaharrean barneratuko gara

San Juan plaza

Ondare artistiko mudejar garrantzitsua du, eta horren zati bat Gizateriaren Ondare izendatu du Unescok, baita beste erakargarri turistiko batzuk ere, hala nola Teruelgo Maitaleen mausoleoa eta El Torico. 1858an egungo Torikoko iturria eraiki zen, hiriaren ikonoa.

Mudejarren monumenturik aipagarrienak Santa Maria eliza, Teruelgo elizbarrutiko katedrala, eta El Salvador, San Martin eta San Pedro dorreak dira. Horien oinetan izen bereko eliza dago, mudejar estilokoa hori ere. Teruel hiria Aragoiko eta Espainiako arte mudejarraren adibide adierazgarrienetako bat da. Izan ere, UNESCOk 1986an onartu zuen Teruelgo mudejarra Gizateriaren Ondare gisa. Edertasuna atsegin duen edozein bisitarik gozatuko du mirari hauek begietsita.

Mozorroak prozesioaren zain

Teruelek ospea hartu zuen Gerra Zibilean, Teruelgo batailaren eszenatokia izan baitzen. 1936ko uztailean, altxamendu frankistak arrakasta izan zuen Teruelen, Aragoiko gainerako hiriburuetan bezala, hiriko Guardia Zibilaren eta Erasoko Guardiaren laguntzari esker. Hala ere, Sortaldetik fronte-populisten zutabeak iritsi zirenez, inguruko lurralde gehienak Errepublikaren esku geratu ziren, eta frontea ia urte eta erdiz egonkortu zen, nahiz eta errepublikanoen erasoak ugariak izan.

1937ko abenduan, matxinatutako tropek Madrilen egiten zuten presioa arintzeko asmoz, errepublikanoen goi-aginteak hamabi dibisio bildu zituen, hiru armada-gorputzetan kokatutako 110.000 pertsonatik gora, Teruelek gerra-fronterako suposatzen zuen irtena eta Errepublikaren esku zegoen Sortaldearentzat zuen mehatxua murriztu behar zutenak. Operazioaren lehen zatia arrakastatsua izan zen, Teruel izan baitzen Errepublikak gerran zehar konkistatu zuen probintzia-hiriburu bakarra.

El Salvador dorre mudejarra

Teruelek «Aragoiko arkitektura mudejarra» izenarekin Gizateriaren Ondare izendatu diren hainbat eraikin mudejarra ditu: Mediavillako Santa Maria katedraleko dorrea, teilatua eta zinborioa (378-001), San Pedro dorrea eta eliza (378-002), San Martin elizako dorrea (378-003) eta Salbatore elizako dorrea (378-004). Horien artean, Teruelgo katedralaren teilatua nabarmentzen da elementu mudejar gisa, erdi eraikitzailea eta erdi apaingarria. Teruelgo katedrala Erdi Aroko zurezko teilaturik garrantzitsuena da munduan.

Mozorroak

Prozesioaren hasierako mozorroak.

Mozorroak

Katedral ingurura joko dugu prozesioaren prestaketak ikusteko.

Katedrala

Udala

Katedraleko dorrea

Katedrala konplexutasun handiko multzoa da, zortzi mendetako existentziaren emaitza. Hiriko kanpandorre mudejar bat du (1257-58), eta haren beheko aldea kale batek zeharkatzen du. Katedralean txertatutako arte mudejarraren beste gailurretako bat 1300 inguruan egindako Techumbre artelana da. Egurrezkoa da, eta pare- eta hatz-koskorretako armadura du. Landare-elementu estilizatu, geometriko eta epigrafikoz apainduta dago, tradizio islamiarrekoa, eta apaindura gotiko lineala du. Katedralaren beste elementu aipagarri batzuk Zinborioa (Martín de Montalbán), Hegoaldeko Portada (Pablo Monguió) eta Erretraula Nagusia (Gabriel Yolí) dira.

Katedraleko dorrea

Katedraleko dorrearen azpitik Museo Sacro aldera gerturatuko gara.

Museo sakroa

Mozorroa

Handik Museo Probintzialera gerturatuko gara.

Museo Probintziala

Eta ondoren San Pedro elizara eta aldamenean dagoen Teruelgo Maitaleen mausoleora.

San Pedro dorrea

Teruelgo maitaleen mausoleoa

Teruel munduan identifikatzen duen legenda bat Teruelgo maitaleena da. Horren aurrekariak Bocaccioko Decameron-en daude, eta Tirso de Molina, Andrés Rey de Artieda edo Juan Pérez de Montalbán autore handiek idatzi zuten gaiari buruz Urrezko Mendean. Erromantizismoan, Juan Eugenio Hartzenbuschek bere obra ezagunenerako argumentu gisa ere hartu zuen, eta Tomás Bretónek bere izeneko opera konposatu zuen, Madrilgo Teatro Real antzokian estreinatu zena.

Istorioa XIII. mendeko Teruelen garatzen da, hiria Sortaldeko taifa musulmanen aurrean muga plaza bat zenean. Juan Diego Martínez de Marcillak eta Isabel de Segurak, gaztetatik maiteminduta daudenek, ezkontzeko asmoa dute, baina don Pedro, emaztegaiaren aita aurka dago arrazoi ekonomikoengatik. Bera oinordeko aberatsa da eta bera familia bateko bigarren semea da eta ia ez du herentziarik. Martzillak bost urteko epea lortzen du neskalagunaren familiarengandik gerrari dirutza eta zati bat egiteko, garai hartan hori lortzeko modu bakarra. Bitartean, Isabel zain izango du hirian.

Denborak aurrera egin ahala, Teruelera ez zen iritsi zaldun gaztearen berririk, zeina, gudu askoren ondoren, bere maitearen familiaren aurrean agertu eta ezkontzeko baimena lortzeko behar zuen dirutza metatzen ari baitzen. Egun haietako batean ere ez zuen Don Diegok Isabelengan pentsatzeari utzi, ezta damak zaldunarengan pentsatzeari utzi ere. Berririk ez zegoenez, neskalagunaren aitak pentsatu zuen alabarentzat errikogizonezkoren bat bilatzea, harekin ezkontzeko, eta Pedro de Azagra jaunarengan jarri zituen begiak, gizon boteretsua eta Albarracingo Jaunaren anaia.

Lehentxeago, Juan Diego de Marcilla, gerran nahikoa aberastasun lortua zuena, Teruelera iristeko bidean jarri zen epea amaitzen zen egunean. Egun hartan bertan, Azagra eta Segurako familiek beren seme-alaben ezteiak ospatu zituzten, eta maitalea zaldiarekin Andakillako atarian gurutzatzen ari zenean, ezkontzaren berri izan zuten. Etsita, gau hartan bertan igo zuen ezkonberrien etxea, eta emaztegaiaren gelara sartu zenean musu bat eskatu zion, baina berak, emakume ezkondua zenez, ukatu egin zion. Gertaerak eragiten dion minaren aurrean, Don Diego hilda erortzen da.

Hurrengo egunean, hileta elizkizuna egin bitartean, Isabel elizako eserlekutik altxatu eta gorputzera hurbildu zen. Martzillaren aurpegia estaltzen zuen beloa kenduta, bizirik zegoela ukatu zion musua eman zion. Berehala hil zen bere maitearen gorputzean. Hiriak gertaeren berri izan zuenean, familiek elkarrekin lurperatzea erabaki zuten. Harrezkero, Historiak Teruelgo maitaleak bezala ezagutuko ditu.

Gaur egun, Juan de Ávalosen eskultura bikain batzuen azpian, San Pedro elizari atxikita dagoen mausoleo batean ikus daitezke haren hondakinak. Munduko leku guztietako dozenaka mila bisitari iristen dira bertara, omenaldi zentzuduna egitera.

San Pedro eliza eta dorrea

Teruelgo maitaleak

Eta bisita horren ondoren Toriko edo zezeneko plazara.

Plaz del Torico

Zezentxoa

Teruel hiriko Aste Santua interes turistiko nazionaleko festa izendatu zuten 2006an. Bere izaera erlijiosoa korneta, danbor eta bonboen inguruko adierazpenekin nahasten da, eta oso aire berezia hartzen du. Tradizio horren arrakasta hiri osoaren inplikazioari zor zaio, Aste Santuko Ermandade eta Kofradien Batzordearen bitartez.

Erramu Igandearen eta Berpizkunde Igandearen artean erlijio-manifestazioak egiten dira, Ostiral Santuko prozesioa nabarmenduz. Teruelgo kofradia guztiek hartzen dute parte, hamahiru pausorekin eta bandekin.

Azkenik katedralera gerturatuko gara, dorrearen aurrean prozesia ikusteko. Irudi ezberdinak eta mozorroak igarotzen ikusiko ditugu, danborren musikaz blaiturik.

Prozesio pauso bat

Mozorroak

Nuestra Señora de la Soledad

Gaur egungo Bakardadearen Kofradiaren jatorria 1942ko martxoaren 1ean dago. Urte horretan, turoldar gazte batzuek, Ama Birjina maite dutenek eta Aste Santuko prozesioen distiran lagundu nahi dutenek, elkarte bat sortzea erabaki zuten, "Nuestra Señora en el Misterio de su Soledad" izenarekin. Urte osoan Teruel hiriko Santa Klara komentuan gurtutako irudi batekin lotzen dute.

Esate baterako, Juan Adrian notarioa eta Jeronima Navarro, Teruelen ezkontideak, 1615eko uztailean testamentua egin zutenak. San Pedro elizan lurperatu zituzten, eta beren ondasunen zati bat Andre Mariaren Bakardadearen kofradiaren artean utzi zuten.

Teruelgo Elizbarrutian, XVIII. mendean, santuen kofradiak ziren nagusi, eta, ondoren, Andre Mariaren kofradiak. Herri bakoitzean santutegi mariano bat izaten denez, eta eliza ofizialak gurtza Ama Birjinari zabaltzeko nahia duenez, Andre Mariaren kofradia ugari daude, hala nola Villavieja, Villaspesa, Remedio, de la Soledad eta de los Desamparados en Teruel ".

Informazioa kofradiako webetik bilduta.

Nuestra Señora de la Soledad

Katedrala

Dorrea

Nuestra Señora de la Soledad

Mozorroa

La sangre de Cristo Ecce Homo

Eta ondoren kofradia berekoa den Virgen de los Dolores

Virgen de los Dolores

Bertze pausoa iritsi aurretik haurrak gurutzeekin.

Haur penitenteak

Jesús Nazareno

Mozorroak

Jesús Nazareno

Eta bere gibeletik. Errosarioko ama birjinaren eskultura dator.

Virgen del Rosario

Jesus Gurutzetik eta Maria Guztiz Santuaren Hesturena

Jesus Gurutzetik eta Maria Guztiz Santuaren Hesturen ermandadea

Nuestro Padre Jesús Nazareno

Prozesioa bukatzean katedraletik irten eta El Salvador dorrerantz abiatuko gara, azken bisita honekin berriz ere autorabanara itzultzeko.

El Salvador dorre mudejarra

Turolango mudejarraren dorrerik berantiarrena da. Tradizionalki, San Martin dorrearen garaikidea edo geroagokoa da, eta, beraz, Turolango mudejarraren elementu bereizgarrienak garatzen eta biltzen ditu.

Mendiko osterak

Páginas

2026(e)ko maiatzaren 29(a), ostirala

Teruel eta bere Aste Santuko prozesioa