Mendiko osterak

2026(e)ko maiatzaren 29(a), ostirala

Barranco de Hoz gerrako defentsa guneak

Espainiako gerrako defentsa gune batzuk ezagutzeko buruturiko ibilbide laburra baina interesgarria eta paisai ederrak eskaintzen dizkiguna. Javalambreko mendi inguruan eta Sobrón herritik gertu. Ibilbidean zehar ikusgai izango ditugu defentsa gune ezberdinak, batzuk zahar berrituak eta ibilbide atondu batetatik informazio oholekin.

Ibilbideko xehetasunak Wikilocen:

Ibilbide eta defentsa guneko bideoa:

Ibilbidea eta altimetria

Ibilbidea

Altimetria

Barrancos de la Hoz mendatera pistaz igoko gara Sarrion herritik. Goiko aldean dagoen aparkalekuan kotxea utzi eta ibildide historikoa burutzera aterako gara.

ESTEKA honetan ibilbideko gidatxoa jaitsi daiteke.

Informazio ohola

Aparkalekutik atera eta barranco de Hoz ingura gerturatuko naiz tontorrera igotzeko. Bertan izango dira defentsa gune ezberdinak.

Aparkalekua

Autokarabana utzi eta bidetik gora jarraituko dut.

Aparkalekua

Tontorreko ertzetik troka edo Barranco de Hozeko amildegietara gerturatuko naiz. Ikuspegi ederrak.

Barranco de Hoz

Barranco de la Hoz, ipar-ekialdetik hego-mendebalderako norabidearekin, Javalambre mendilerroaren azken mendi-adarretako defentsa posizioei defentsa naturala ematen die eskuineko aldean. Ibilbide osoa egiteko aukera ematen duen bidezidor batek lotzen dituen bi espazio ikus ditzakegu. Horrek defentsa-posizioetara garamatza, eta, eskuinean, "karramarro" formako Ilamada duen konpainiaren defentsa-sistema baten hondarrak ikusten dira. Sistema horrek nukleo bat du, aginte-postua eta muinoan zehar hedatzen diren adarrak dituena. Muinoaren bi aldeetan tiratzaile-putzuak eta metrailadore ertainen habiak daude. Ezkerrean, beste bi bunker osagarri daude. Batailoiaren aginte-postukoak ziren, eta hainbat konpainia biltzen zituen eremu zabal bat defendatzen zuten.

Barranco de Hoz

Behatoki natural batetara hurbiltzean troka eta Javalambre mendia ere ikusgai izango da.

Barranco de Hoz eta Javalambre

Barranco de Hoz

SARRIONeko Frontea

Jarrera horien aurka Sarriongo 2. bataila ezaguna gertatu zen 1938ko irailean. Errepublikako armadak Francoren armadaren 85. dibisioaren aurkako erasoaldia egin zuen, Ebron egiten zuen presioa arintzeko eta "P Plana" (Espainiako geografiako beste fronte batzuetan erasoaldi zabalak egitean zetzan) gauzatzea errazteko.

NAZIOARTEKO BORROKALARIAK

Sarriongo guduetan parte hartu zuten atzerriko borrokalari talde ospetsuenak hauek izan ziren: Armada Errepublikanoaren aldetik, Nazioarteko Brigadak, mundu osoko boluntarioekin, eta Burdinazko Zutabea, Valentziatik Teruelera egindako aurrerapenagatik ezaguna, Sarrionetik igarota. Armada Nazionalaren aldetik, Condor Legioa, Alemaniatik bidalia, eta Truppe Volontarie komandoa, Italiako armada eta armadakoa.

Aurreneko defentsa behatokia

Sarriongo Harrian Aragoiko Espainiako Gerra Zibilaren defentsa-borroka estrategiko garrantzitsuenetako bi gertatu ziren. Lehenengoan, matxinatutako tropek banaketa errepublikarrek defendatutako posizioak konkistatu zituzten 1938ko uztailaren 13ko Valentziaren aurkako erasoaldian. Bigarrena, Sarriongo Bataila bezala ezagutzen dena, 1938ko irailean errepublikarren erasoaldia izan zen, Ebron matxinatutako bandoaren presioa arintzeko eta «P» Plana gauzatzea errazteko. «Karramarroaren» defentsa-sistema bat, batailoiko bi aginte-bunker eta tropa-beroki bi berreskuratu dira.

Lubakiak

Lubakietara iritsi eta hauek jarraituz behatokira iritsiko naiz.

Behaketa-postua

Informazio ohola

Behaketa-postua

Agintearen begiak eta belarriak, batzuetan benetako aginte-postu bihurtzen dira. Taktikoki, ondo bereizitako bi funtziotarako balio dute: Gertu dauden etsaien mugimenduak behatzeko eta Artilleriako unitateen eta Infanteriako morteroen tiroa zuzentzeko.

Behaketa-postuko lubakia

Behaketa-postutik aurrera jarraituko dut tontortxora igotzeko eta bertze aldeko lubakietara iristeko.

Barranco de Hoz

Tontorraren bertze magalean lubakiak ikusgai dira.

Lubakiak

Lubakietatik

Lubakiak

Lubaki hauetatik Tropako harpera iritsiko naiz.

Tropako harpea

Informazio ohola

Tropako harpea

Babesleku horien helburu taktikoa soldadua babestea eta egoeraren tentsiotik arintzea da. Batzuetan, sorospen-postu aurreratu gisa erabili izan dira, baita armamentu eramangarriko munizio-biltegi gisa ere. Oro har, obalatua izaten da, eta lurraren inguruarekin bat datorren estalkia izaten du.

Tropako harpea

Aterpearen barruraino iritsiko naiz eta portlandez osaturiko ganga antzekoa ikusgai da.

Tropako harpea

Tropako harpetik irten eta aurrera jarraituko dut lotura-adarretik, edo lubakietatik.

Lotura-adarra

Lotura-adarrak

Defentsa-sistema osoa egituratzen duten lerroak dira, eta muinoaren taldea, muinoarekiko komunikazioa eta aurreko bunkerrak hartzen dituzte. Bidetik ibarrera jaisten diren adarrei kanalizazio-adar esaten zaie, eta estalpeko bideak dira, kokalekutik igarotzeko.

Informazio ohola

Lotura-adarra

Tontorra inguratuz eta bertze magaletik jaisten jarraituko dut lubaki ezberdinak eta defentsa guneak behatzeko.

Lubakiak

Apurtxo bat aurrerago aginte-postura iritsiko naiz. Tontor honetan dagoena bertze tontorrekoa baino txikiagoa da.

Aginte-postua

Informazio ohola

Aginte-postua

Eraikin horiek ahalik eta babes handiena lortu behar dute okupatzen dituzten pertsonentzat; izan ere, konpainiaren "garuna" dira, eta, beraz, bertatik antolatzen, koordinatzen eta zuzentzen dituzte erabakiak.

Aginte-postua

Handik irten eta lubakiak jarraituz beherantz joko dut.

Lubakiak

Metrailadoreen habietara iritsiko naiz.

Metrailadoreen habia

Informazio ohola

Metrailadoreen habia

Habia horrek su-ahalmen nahikoa ematen zion unitateari, arma arinen irismenetik kanpoko eremuak irabiatuz eta oztopo-eremu naturalak nahiz artifizialak osatuz, hala nola alanbre-hesiak.

Metrailadoreen habia

Berriz lubakietatik beherantz jarraitu.

Lubakiak

Metrailadoreen habia

Lubakietatik beherantz trokatxora iristeko.

Lubakiak

Trokara jaitsi eta bertze magaletik tontorrera igotzen hasiko naiz.

Lubakiak

Goiko aldean lubakiak ikusgarriago dira.

Eta goiko partean batailoiko aginte-postuetara iritsiko naiz.

Batailoiko aginte-postua

Informazio ohola

Batailoiko aginte-postua

Brigada unitate handien artean txikiena den bitartean, batailoia unitate txikien artean handiena da, eta egoera erasokor zein defentsiboaren oinarria da. Infanteriako batailoiak eta zalditeriako eta artilleriako taldeak dira posizio ororen defentsa-oinarria. Agintea kokaturik dagoen posizioaren bihotza denez, etsaien posizioei aurre egitea ahalbidetzen duten kontzeptu estrategiko eta taktika militarrei erantzuten die.