Peñas Masmut zirkularra Peñarroya de Tastavinsetik

Peña Roya de Tastavins herrira gerturatuko gara bertatik ibilbide zirkular bat osatzeko Peñas de Masmutera igoz. Ibilbide polita eta bigarren zatian bainatzeko aukera eskaintzen duena. Soilik Masmutera igotzeko tartetxo batean zailtasunak izan daitezke, gainerako ibilbidea pista eta bideetatik burutzen delarik. 14 kilometro luzera eta ia 700 metrotako desnibelarekin.

Ibilbidearen xehetasunak Wikilocen:

Powered by Wikiloc

Ibilbideko bideoa:

Ibilbidea eta altimetria:

Altimetria

Ibilbidea

Peña Roya de Tastavins herriko beheko aldean aparkaleku zabal bat topatuko dugu. Bertan autokarabana utzi eta ibilbidea hasteko herria bisitatzera joko dugu.

Aparkalekua

Udaletxeko Web.

Ibilbideen informazioa

Herrirantz bideratuko gara errepidetik.

Elizako dorrea

Peñarroya de Tastavins (katalanez: Pena-roja edo Pena-roja de Tastavins) Aragoiko autonomia erkidegoko Teruel probintziako udalerri espainiarra da. Udalerria, Matarraña eskualdean kokatua.

Lur horiek, kuaternarioa baino lehen, itsasoak estaltzen zituen, udalerrian ugari diren fosilek erakusten dutenez. Neolitoko aztarnak (Bòrioko kobazuloa), hondar iberiarrak eta erromatarren aztarnak aurkitu ziren.

Eskailerak dauzkan karrikara iritsi eta ezkerretik hauek igoko ditugu.

Eskaileretatik gora

Tastavinseko Peñarroya hiribildua Molaren Tossalaren azpian dago, garai batean gaztelu zaharra zegoen zelaigune batean. Gaztelu horren babesean, baserria sortu zen, denboraren poderioz mendiaren hegalean behera eginez.

Aragoiko Alfontso II .a erregeak berriz konkistatu zuen mairuen aurrean. 1169. urtean.

Aragoiko errege Pedro I.ak, 1209ko apirilaren 3an, Peñarroya Calatravako Ordena Militarrera lekualdatu zuen, eta ordena horri etengabe lotuta egon zen.

Independentzia gerran, udalerriak suntsipenaren adarkada jasan zuen, parrokia-eliza suntsitu zutenean gerra zibilarekin gertatu zen bezala. Lehen karlistaldian, 1840ko apirilean, tropa karlistek okupatu zuten Peñaroya. Espartero jeneralak sei batailoi, bi eskuaira eta mendiko bateria bat bidali zituen herria berreskuratzeko.

Gorago iturri eta harraskara iritsiko gara. Eredu berezia arkupe handi batek babesten bai ditu.

Harraska eta iturria

Espazio erdi ireki batean daude, XV. mendeko lonjaren azpian. Lonja horrek Udaletxeko plazari eusten dio, eta plazaraino igotzen den eskalinata du atxikita. Garbitzeko bi piloi ditu.

Lonjak harlanduzko bi arku ditu, bata zorrotza eta bestea erdi-puntukoa eta partzialki itsutua. Arkuen arteko enjutan, markoztatutako erliebe bat agertzen da, hiribilduaren armarriarekin eta Calatravako Ordenaren gurutzearekin.

Lonjako arkuen ondoan iturria dago. Ojiba-arkua eta kanoi zorrotzeko ganga dituen eraikina da.

Harraska

Udaletxeko etxeko beheko aldera dagoen kartzelara gerturatuko gara.

Kartzela

Kartzela

Peñarroya de Tastavinseko udaletxean dago, beheko solairuan. Eraikin hau oso aldatuta dago, baina elementu interesgarriak ditu, hala nola solairu nobleko leiho eder bat eta, hain zuzen ere, kartzela zaharra.

Kartzela hori XVI. mendeko udaletxean eraiki zen, eta obra hori sakonki eraldatu da ondorengo eraberritze edo birmoldaketen ondorioz.

Kartzela edo espetxe-multzoa, elkarren artean komunikatutako hiru gelatan egituratua. Lehenengoa kartzelariaren etxebizitzarekin identifikatzen da, eta beste biak ziega gisa erabili ziren. Azkenak sarrera estu eta estua du, harkaitzean zulatutako korridore batetik barrena. Intradosean marrazki konoliala duen ate batetik sartzen da. Lehenengo gela kanpoaldearekin komunikatzen da burdin sare sendoko leiho karratu sinple baten bidez. Hiru gelek harlanduzko gangadun estalkia dute. Zoladura lurrezkoa da, hormak harlangaitzezkoak. Lehen ziegara sartzeko atearen ate-buruetan eta ate-zangoetan grafiti batzuk daude. Lapiko bat gordetzen du barruko ziegan, presoak kateatu behar ziren lekuan.

Sarrerako atea irekita dago, sarrera librea da.

Kartzela bisitatu ondoren goiko karrikara joko dugu eta bertan noria bat topatuko dugu. Aldamenean museotxoa dute.

Noria

Eta eskuineko karrikatik jarraituko dugu herriko goiko partera iristeko. Hantxe tunel bat gainditu beharko dugu Aragoiko Landa Inguruneko Etxebizitzaren Parkera iristeko.

Peñarroya de Tastavins

Tunela

Informazio oholetan Aragoiko Landa Inguruneko Etxebizitzaren Parkearen informazioa.

Informazio oholak

Aragoiko Landa Inguruneko Etxebizitzaren Parkea aire zabaleko museoa da, Tastavinseko Peñarroya herriaren goialdean kokatua. Historiaurreko Paleolitoko haitzuloetatik Erdi Aroko nekazarien etxe batera iritsi arteko eguneroko bizimoduak birsortzen ditu.

Ibilbidea Lo Trenc-en hasten da. Bertan, Paleolitoko haitzuloetako bizimodua nolakoa zen, Neolitoko larruzko txabolak, Brontze Aroko txabola, Iberiar adobezko etxe bat, dorre iberiar bat, hiribildu erromatar bat, garaipenaren arku bat eta Erdi Aroko nekazarien etxe tipiko bat zeharkatu ondoren gerturatzen dena ikus dezakegu.

Gune hau modu librean bisita daiteke.

Txabola

Brontze aroko txabola

Dorre zentiberiarra

Erromako mansioa

Erromako mansioa

Islam garaia

Eta ondoren ertaroko eraikinak eta etxe tradizionalak.

Aragoiko Landa Inguruneko Etxebizitzaren Parkea

Goiko pasealekutik herria eta inguruak oso ongi ikusten dira.

Peñarroya de Tastavins

Pistatik igotzen jarraituko dugu eta bertatik behatoki natural ederra dago.

Behatokitik

Aurrerago mendi-lepo batetara iritsiko gara. Han iturri bat dago, ezkerretara gero jaisteko erabiliko dugun pista eta gure kasuan bidexken bidegurutze bat eskuineko magalera ematen duena. 

Iturria

Zutoina

Bidegurutzean ezkerretik gora doan bidea hartu beharko dugu gorantz joateko, ez magala zeharkatzen duena.

Ezkerretik gorantz

Bidegurutzeko zutoina

Altuera irabaztean Peñas de Masmut ikusiko ditugu.

Peñas Masmut

Pista nagusiarekin bat egingo dugu gorago eta segituan bidegurutze bat izango da. Oraingoan eskuintik gora jarraitu beharko dugu.

Eskuineko pistatik gora

Peñas de Masmut

Mendi-lepo batetara iritsiko gara. Bertan atsedena hartzeko itzala bat topatu eta zerbait jango dugu. Gaurkoan Peñetara nik igotzea erabaki dugu, antza denez pauso batenbat igotzeko urratsen bat bertigo duen jendearentzako ez bai da gomendagarria izango. Haitzak direla ez da ahantzi behar eta behetik itzura errespetua ematen du.

Zutoina

Beraz pisua utzi eta mendi-lepotik beretik gorantz abiatzen den bidexkatik jarraituko dut.

Peñas Masmut

Gerturatzean haitz ederrak direla ematen du baina itzulera osoa eman arte ez gara bere berezitasun eta tankeraz ohartuko. Eremu geologiko berzia, maioen antza duena, baina kasu honetan erabat isolatua dago Masmut.

Peñas Masmut

Haitzetara gerturatzen da bidea eta puntu batean trepada txikia baina amildegitik gertukoa izango da. Zailtasun tekniko gehiegirik ez duena baina errespetua ematen duena, bereziki ondoren bertatik ere jaitsi beharra dagoelako.

Pasalekua

Pasalekuaren goian amildegira edo peña baten tontorrera gerturatzerik dago eta patio ederra ikusten da.

Aurreneko peña

Igotzen jarraitu, oraingoan bide errezagotik eta Peñas Masmuteko tontor garaienetara gerturatuko naiz. Bi tontor bereiz daitezke, haitzak direla kontutan izanda. Goiko partea aldiz harritxa baina nahiko lauaz osaturik dago. Kontraste ederra paret erraldoiekin.

Peñas Masmutetik

Aurreneko haitzera igotzeko bidea.

Peñas Masmut

Peñas Masmut

Peñas Masmutetik panoramika

Goitik dagoen ikuspegia ederra da eta benetan itzulia ematean ohartuko gara haitze hauen tankeraz. Geroago ageriko diren argazkietan idei bat egin daiteke.

Peñas Masmutetik

Aurreneko haitzetik

Bigarren haitzera joko dut.

Bigarren haitza

Azken harriaren goiko aldera igotzeko ez dago zailtasunik baina kontuz amildegira gerturatzean.

Bigarren tontorra edo haitza

Peñas Masmut

Peñas Masmut

Peñas Masmut

Amildegitik urrundu eta bertz alderantz joko dut, tontortxo batetara.

Peñas Masmutetik

Peñas Masmut

Bertatik amildegiak ikusterik ere bada eta honela haitz hauen tontorrak osaturiko lautadatxoak ez digu bere osotasunaz jabetzen utziko.

Berriz bide berea hartu eta mendi-leporantz jaitsiko naiz.

Aldendutako pausua

Behin zati laburra destrepatu ondoren, berriz ere bidexka hartu, eta orain bai lasaitasunez mendi-lepora.

Mendilepotik beherantz bidetik jarraituko dugu Peñas Masmuti itzulia emateko.

Bidetik beherantz

Peñas Masmut

Bideak altuera galtzen doan bitartean Masmuteko haitzen ikuspegi ederrak eskaintzen dizkigu. Behatokitxo bat topatuko dugu bidean.

Peñas Masmut

Bidea

Behatokiak Peñas Masmuteko bertze ikuspegia ematen du. Haitzez inguraturiko tontorra. Kuriosoa oso.

Peñas Masmut behatokitik

Peñas Masmuteko panoramika

Peñas Masmut

Peñas Masmut

Peñas Masmut

Bertako haitzak behatu ondoren bidetik beherantz jarraituko dugu ibaira iristeko.

Bidea

Tarte honetan pinadiaren itzala eskertuko dugu.

Puntu batean aterpe txiki batetara iritsiko gara.

Aterpea

Aterpea

Aterpea

Trokaren bertze aldean ere haitz bereziak ikusgai dira. Txikiagoak izan arren, forma kuriosoekin.

Haitzak

Azkenik ibaira iritsiko gara. Tarte honetan ez du urarik eramaten.

Río de los Prados

Ibairako jaitsiera

Río de los Prados

Gaurkoan arazorik gabe ibaia zeharkatuko dugu eta bertze ertzeko bidetik pista nagusira joko dugu.

Río de los Prados

Bidegurutzeko zutoina

Pista nagusira atera eta ezkerretik beherantz jo beharko dugu.

Ezkerretara

Haitz zubia

Haitzak

Tarte gehienean ez dugu ura mugitzen ikusiko.

Pista

Pista

Peñas Masmut pistatik

Peñas Masmut inguratzeko kilometro batzuk egin beharko ditugu pistatik. Aurrerago ibaira gerturatuko gara eta puntu honetan ura darama.

Río de los Prados

Putsu eder bat izango da, estugune batean. Beroa egiten duenez ertz batetako zuhaizka baten itzalean bazkaldu aurretik bainu bat hartuko dugu.

Río de los Prados

Bainuaren ondoren bazkaria.

Ibaian

Bainatzeko putsua

Río de los Prados

Metro gutxi beherago pistak ibaia gurutzatzen du. Erran bezala bertan ura izan arren, zailtasunik gabe bertze aldera igaroko gara. Baina kontuz ibili ekaitz baten ondoren ibilbidea burutu nahi bada.

Río de los Prados

Río de los Prados

Pistatik gora jarraituko dugu Peñas Masmuti itzulia ematen.

Pistatik gora

Aurrerago iturri eta aska bat topatuko dugu, Peña Masmuteko ipar magalean.

Aska

Aurrerago bidegurutz bat dago. Guk zuzen igotzen jarraituko dugu.

Zuzen

Aldapan itzulia osatzen joango gara.

Peñas Masmut

Gorago bidegurutze berri bat. Oraingoan eskuinetik bihurgunea jarraituz segituko dugu.

Eskuinetik

Mendi-lepo batetara iritsiko gara eta handik jaisten hasi ere.

Peñas Masmut

Peñas Masmut

Peñas Masmut

Peñas Masmut

Peñas Masmut

Mendi-lepoan zutoinak adieraziko digu norantza. Zuzen beherantz pista nagusia utziz. Hala ere pistatik jarraitzekotan toki berera iritsiko ginen.

Zutoina

Landaturiko eremuetatik

Peñas Masmut

Barranco de la Virgen

Toka zeharkatu eta apurtxo bat igo beharko dugu pista nagusira iristeko.

Pista nagusia igoerako iturriaren inguruan hartuko dugu. Oraingoan eskuinetik eta pistatik jaitsiko gara gaztelu zaharraren eremuari itzulia emanik.

Behatokia

Behatoki eta askaltoki batetara iritsiko gara. Beroa eta nekeak, atseden ederra hartzeko gunean bilakatu du.

Behatokitik

Behatokia

Indarrak berreskuratu eta herrirantz joko dugu. Gainera gaztelu zaharreko haitzen azpian bertze iturri eta parketxo bat topatuko dugu itzalean.

Iturria

Iturria

Eta karrika batetatik, oraingoan aparkalekura zuzen jaitsiko gara.

Ibilbide ederra eta erabat gomendagarria. Kontuz beroarekin eta ekaitza baten ostean edo ekaitzen ondoren burutu nahi bada, ibaia bitan zeharkatu behar delako.